โอ้....ว่าดอกลำดวน มาแล้วแม่เอ้ย🌼🌸

เจ้าขนมดอกลำดวน 🌼🌸

เชื่อว่าคนไทยในยุคปัจจุบันหลาย ๆ คน

อาจจะลืมเลือนหรืออาจจะไม่รู้จักขนมดอกลำดวน กันแล้วก็เป็นได้นะคะ

แต่ในสมัยก่อน TigaZaจะบอกว่า เจ้าขนมดอกลำดวน เนี่ย...นับว่าเป็นขนมอบตัวท๊อป ตัวแม่ และเป็นขนมอบตัวหนึ่งในตำรับยอดนิยมแรก ๆ ที่คนไทยในสมัยก่อนชื่นชอบกันมาก

เจ้าขนมดอกลำดวน นับว่าเป็นขนมไทยที่ได้แนวคิดและการประดิษฐ์มาจากขนมฝรั่ง และน่าจะเป็นขนมอบชนิดแรก ๆ ที่คนไทยได้รู้จัก ได้ลิ้มรส

นับว่าเป็นขนมแนวใหม่ ๆ แปลก ๆ ในยุคสมัยนั้น ที่รังสรรค์ทำขึ้นมาด้วยภูมิปัญญา ที่ชาญฉลาดและเอกอุในการดัดแปลงจริง ๆ ค่ะ

ภาพโดยผู้เขียน

ในสมัยก่อน บ้านเมืองของเรา ยังไม่นิยมขนมสไตล์คุ้กกี้ของฝรั่งเลยแม้แต่นิดเดียว

ผู้คนทั้งเด็กเล็ก คนหนุ่มคนสาว เรื่อยไปจนถึงคนเฒ่าคนแก่ ต่างมองขนมฝรั่งเป็นของแปลกไม่คุ้นชินกับวิถีและวัฒนธรรมของคนไทยเลย

วิธีการทำขนมอบก็ค่อนข้างจะยุ่งยาก ด้วยสมัยก่อนเขาจะใช้เตาโบราณ ที่เป็นเตาก้อนกรวด การใช้งาน คือเอาก้อนกรวดไปเผาให้ร้อน และใช้แผ่นสังกะสีปิดด้านบนเตา แล้วเอาก้อนกรวดที่ร้อน ๆ วางลงไปบนสังกะสีอีกที กาบมะพร้าวใส่ข้างล่าง ใส่ถ่าน แล้วปิดด้วยแผ่นสังกะสีทับลงไปอีกทีหนึ่ง เป็นวิธีอบไฟบนล่างของคนสมัยก่อน ที่ใช้ก้อนกรวดเพราะก้อนกรวดเก็บความร้อนได้ดี เก็บความร้อนได้นาน

และจากบันทึกเรื่องราวของขนมไทย ตามจดหมายเหตุลาลูแบร์ ที่ได้บันทึกเอาไว้ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช สิ่งที่ลาลูแบร์ได้บันทึกเรื่องราวของขนมไทยไว้ตอนหนึ่งว่า ...

การทำขนมในยุคสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราชนั้นรุ่งเรืองนัก คนสยามนิยมทำขนมไทยกันมาก โดยเฉพาะในวาระสำคัญพิเศษ เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตของคนในสมัยนั้น

และต้นกำเนิดการประดิษฐ์ขนมไทย ได้ถูกริเริ่มขึ้นโดยหญิงสาวลูกครึ่งโปรตุเกส-ญี่ปุ่น นางผู้เป็นต้นเครื่องขนมในรั้ววัง และเป็นภรรยาของเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ หรือ คอนสแตนติน ฟอลคอน นางคือท่านผู้หญิงวิชาเยนทร์ หรือ นางมารี เดอ กีร์มาร์ หรือที่เราคนไทยรู้จักกันดีในชื่อว่า ท้าวทองกีบม้า นั่นแหละค่ะ

ท้าวทองกีบม้าได้สร้างสรรค์ขนมไทยชนิดต่าง ๆ ออกมาเยอะมากและขนมหลายอย่างยังคงมีอยู่ จนเป็นสูตรให้คนทำสืบเนื่องต่อมาจนถึงปัจจุบัน

โดยท้าวทองกีบม้า ได้ประยุกต์สูตรจากตำราอาหารโปรตุเกส แล้วนำมาผสมผสานกับวัตถุดิบในท้องถิ่นของไทย ทำให้เกิดขนมไทยมากมายในสมัยนั้น ไม่ว่าจะเป็น ทองหยิบ ทองหยอด ทองม้วน ทองพลุ ทองโปร่ง ฝอยทอง ขนมผิง ลูกชุบ กะหรี่ปั๊บ

ก่อนจะไปไกลกว่านี้ เรามาเข้าเรื่องของเราต่อเลยนะคะ ถึงแม้ว่าตัวขนมลำดวนจะใช้แป้งสาลีและเนยเป็นส่วนผสมหลักในการทำขนม แป้งสาลีและเนยที่ในสมัยนั้นต้องนำเข้าจากตะวันตกเท่านั้น ราคาของแป้งสาลีและเนยจึงแพงมาก ต่อมาก็ได้มีการคิดริเริ่มทำขนมอบขึ้นมาในรูปแบบใหม่ โดยคนไทย ตามรสนิยมแบบไทย และที่สำคัญมีให้กิน ก็เฉพาะในเมืองไทย เท่านั้นค่ะ

ได้มีการประยุกต์การใช้วัตถุดิบใหม่ เปลี่ยน จาก"เนย" ซึ่งเป็นเครื่องปรุงอาหารประเภทไขมันที่มีราคาค่อนข้างสูงมากในสมัยนั้น เปลี่ยนมาใช้ มันของหมูแล้วนำมาเจียวแทนเนย ส่วนน้ำตาลทราย ก็ใช้ของที่ผลิตได้ในประเทศ โดยการนำมาโขลกและป่นจนละเอียด แล้วแทนที่จะใช้เทคนิคการหยอดเป็นคำ อย่างคุ้กกี้แบบดั้งเดิม ก็กลับมาใช้ศิลปะการปั้นและตกแต่งเป็นดอกไม้เฉพาะถิ่นของไทย คือ "ดอกลำดวน"

ดอกลำดวน ที่มีลักษณะเป็นดอกไม้กลีบแข็งสีเหลืองนวล มีกลีบ 2 ชั้น จำนวนชั้นละ 3 กลีบ เวลาบานจะ บานออก 3 กลีบ และยังหุ้มกระเปาะเกสรอีก 3 กลีบสับหว่างกันกับกลีบบาน ขนาดดอกเล็ก ๆ พอดีคำ ก่อนนำไปอบไฟบนและล่างให้สุก แล้วนำไปอบร่ำหอมด้วยดอกไม้สดอีกทีหนึ่งให้มีกลิ่นหอมน่ารับประทานยิ่งขึ้น

ตามสูตรดั้งเดิม ขนมกลีบลำดวนใช้วัตถุดิบเพียงแค่ แป้งสาลี น้ำตาล และน้ำมันหมู (ปัจจุบันสามารถใช้น้ำมันพืชแทนกันได้) ก่อนนำส่วนผสมมานวดเป็นเนื้อเดียวกัน จะนำแป้งสาลีไปตากแดดเพื่อให้เนื้อแป้งเบาฟู ซึ่งเป็นกรรมวิธีของคนโบราณที่ยังสามารถนำมาใช้ทำขนมได้ในปัจจุบัน เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้ผงฟูหรือเบคกิ้งโซดา

ส่วนผสม .... ของขนมลำดวน

แป้งเค้กพัดโบก 250 กรัม

ไอซิ่ง 125 กรัม

เกลือ 1/2 ช้อนชา

น้ำมันรำข้าว

หรือน้ำมันพืช

หรือน้ำมันถั่วเหลือง

หรือน้ำมันหมู อย่างใดอย่างหนึ่ง

แล้วแต่คนชอบ 1/3 ถ้วยตวง

วิธีทำ ....

1. ร่อนแป้ง และ ไอซิ่งรวมกัน

2. ใส่เกลือเคล้าให้เข้ากัน

3. ค่อย ๆ ทะยอยใส่น้ำมันจนพอปั้นแป้งได้ อย่าให้แป้งแฉะเกินไป จะทำให้ขึ้นรูปไม่เป็นทรง ถ้าใส่น้ำมันน้อยไปแป้งจะร่วน

4. นำแป้งมาแบ่งก้อนละ 8 กรัม ผ่า 4 ชิ้น 3 ชิ้นประกบรวมกัน อีกชิ้นนึงทำเกษร แล้วผ่าเกษรบาง ๆ เป็น 3 กลีบ หรือถ้าต้องการความรวดเร็วก็ซื้อมีดตัดกลีบลำดวน แบบสำเร็จรูปก็ได้ค่ะ

5. นำเขาอบ เปิดไฟ บน ล่าง 150 องศา ใช้เวลาอบ 10-15 นาที หรือดูจนกว่าขนมเหลือง แซะขนมออกจากถาดอบ ทิ้งไว้ให้เย็นสนิท แล้วนำไปอบควันเทียน อย่างน้อยสองรอบให้หอม เก็บใส่กล่องหรือภาชนะปิดสนิท